Skip to main content
Cancer Explained
Donate

Li atik sa a an angle

Pran swen yon moun ki gen kansè

Yon gid senp pou moun k ap pran swen pasyan kansè — sa swen yo enkli, kijan pou fè fas ak yon wòl ki chanje, mande èd, ak swen a distans.

Moun k ap pran swen yon moun ki gen kansè ka fanmi oswa zanmi, epi chak sitiyasyon diferan. Swen yo ka ede ak travay chak jou, swen medikal, kowòdinasyon swen, oswa sipò emosyonèl. Nòmal pou santi w konfonn epi fatige, epi mande èd ansanm ak pataje santiman ou ka fè swen an vin pi jerabl.

Sa pran swen vle di

Gen anpil kalite moun k ap pran swen pasyan kansè. Genyen se fanmi, gen lòt se zanmi. Moun ki soti nan diferan ras ak kilti pran swen yon fason ki pwòp pa yo, epi chak sitiyasyon diferan — pa gen yon sèl bon fason pou tout moun.

Swen yo ka enkli:

  • ede ak aktivite chak jou tankou mennen moun nan al nan randevou doktè oswa prepare manje
  • bay medikaman oswa ede ak fizyoterapi oswa lòt travay klinik
  • ede ak aktivite lavi chak jou tankou al nan twalèt oswa benyen
  • kowòdone swen ak sèvis a distans pa telefòn oswa imèl
  • bay sipò emosyonèl ak espirityèl

Fè fas ak wòl moun k ap pran swen

Bay swen ak sipò ka difisil. Anpil moun k ap pran swen mete bezwen ak santiman pa yo sou kote pou konsantre sou moun ki gen kansè a. Sa difisil pou kenbe avèk tan, epi li pa bon pou sante w — estrès ka gen efè fizik ak sikolojik toude. Si w pa pran swen tèt ou, ou p ap kapab pran swen lòt moun.

Kit ou jèn oswa granmoun, ou ka jwenn tèt ou nan yon nouvo wòl swen ki santi l pi lou pase sa w te atann. Sitiyasyon komen enkli fanmi ki sanble konfòtab sèlman ak mari/madanm oswa patnè, moun k ap pran swen k ap eseye balanse timoun ak travay, oswa paran ki gen difikilte pou aksepte èd pitit adilt yo. Nòmal anpil pou santi w konfonn epi fatige. Si posib, pataje santiman ou ak lòt moun, patisipe nan yon gwoup sipò, oswa chèche èd yon konseye.

Mande èd

Anpil moun k ap pran swen di, lè yo gade dèyè, yo te pran twòp responsablite oswa yo ta renmen te mande èd pi bonè. Gade avèk onètete sa w kapab fè ak sa w pa kapab fè. Ki bagay ou vle fè poukont ou, ak ki bagay ou ka bay lòt moun oswa pataje?

Egzanp bagay lòt moun ka ede ak yo:

  • travay lakay tankou fè manje, netwaye, achte, oswa jaden
  • gade timoun oswa mennen yo lekòl
  • mennen moun ou renmen an nan randevou oswa al chèche medikaman
  • sèvi kòm moun kontak pou bay lòt moun nouvèl

Mande èd pou pwòp tèt ou ka ede moun ou renmen an tou — ou ka rete an pi bon sante, epi yo ka santi mwens koupab pou tout bagay w ap fè. Sit entènèt tankou SignUpGenius oswa Lotsa Helping Hands ka ede òganize demand ak travay.

Lè kèk moun pa ede

Lè yon moun gen kansè, anpil zanmi ak fanmi ap mande nouvèl — men gen kèk moun ki pa ka ede. Rezon komen enkli: yo ka ap batay ak pwòp pwoblèm pa yo, yo manke tan, yo pè kansè oswa yo te gen move eksperyans ak li, yo kwè li bon pou kenbe distans, yo pa reyalize konbyen li difisil, oswa yo santi yo jennen paske yo pa konnen ki sa pou yo di.

Si yon moun pa ede jan w bezwen an, ou ka pale avèk yo epi eksplike bezwen ou, oswa ou ka kite sa pase. Si relasyon an enpòtan, di yo kijan ou santi ka anpeche resantiman akimile.

Konprann maladi a

Pafwa konprann kondisyon moun ou renmen an ka fè w santi w pi an konfyans epi pi otonòm. Ou ka vle konnen plis sou kalite ak stad kansè yo, ansanm ak sa ki ka rive pandan tretman — tès ak pwosedi yo pral fè, ak efè segondè posib yo.

Swen a distans

Rete lwen yon moun ou renmen ki gen kansè ka trè difisil. Menm konsa, ou ka toujou bay sipò epi ede rezoud pwoblèm ak kowòdone swen a distans.

  • Bati relasyon ak youn oswa de moun kle nan ekip swen sante a, tankou yon enfimyè, yon travayè sosyal, oswa yon gid pasyan.
  • Fè yon lis moun ki abite tou pre moun ou renmen an ke w ka rele nenpòt lè, lajounen kou lannwit.
  • Pataje nimewo telefòn lakay ou, nan travay, selilè, ak imèl ak ekip swen a ak moun ki bò kote k ap ede yo.
  • Chèche konnen sou volontè k ap fè vizit, sèvis gadri pou granmoun lajounen, oswa livrezon manje nan zòn nan.
  • Rasanble epi òganize dokiman enpòtan yo, epi kenbe enfòmasyon esansyèl yo nan yon sèl kote.
  • Sèvi ak telefòn, imèl, ak zouti apèl videyo tankou Zoom oswa FaceTime, oswa sit entènèt tankou Caring Bridge ak Lotsa Helping Hands, pou rete konekte.

Si w vwayaje long distans pou vizite, ba tèt ou tan pou repoze apre — anpil moun k ap pran swen a distans di yo pa te pran ase tan pou refè.

Kilè pou w chèche èd pi vit

Yon pati nan travay la se konnen ki chanjman ki pa ka tann jiskaske pwochen randevou a rive.

  • Rele 911 oswa ale nan sal ijans si moun w ap pran swen an gen difikilte pou respire, si w pa ka reveye l, si l fè yon kriz, oswa si l ap senyen e presyon fèm pa kanpe san an. Figi, bouch oswa lang ki anfle sibitman ansanm ak gratèl oswa souf ki sifle se yon ijans tou, dapre MedlinePlus.
  • Yon tanperati 100.4 °F (38 °C) oswa plis, oswa frison ak tranbleman, se yon ijans pandan tretman. Rele nimewo onkoloji 24 sou 24 a touswit, nenpòt lè; si pèsonn pa reponn, mennen l nan sal ijans epi di yo l ap fè tretman kansè. NCI mete tanperati sa a kòm pwen pou aji; CDC di fyèv pandan chimoterapi se yon ijans medikal, paske yon enfeksyon ka vin grav nan kèk èdtan. Sa se pa yon rele w ap tann jouk demen maten.
  • Rele ekip swen an menm jou a si w wè nouvo wouj, anflamasyon oswa pi bò yon liy pòt (port), plè nan bouch ki anpeche l bwè, oswa vomisman oswa dyare ki pa vle sispann.
  • Rele ekip swen an nan yon jou oswa de si l ap manje ak bwè bokou mwens pase anvan, si l pa mache dwat ankò, oswa si yon efè segondè yo te di w atann ap vin pi mal olye l ap kalme.

Sa a se enfòmasyon edikatif sèlman, li pa ka ranplase yon konsèy medikal. Toujou pale ak ekip medikal ou sou sitiyasyon spesifik ou.

Paj sa a nan lòt lang

Kreyòl Ayisyen