Read this article in English →
पॅलिएटिव्ह केअर म्हणजे काय? कर्करोगादरम्यान आराम
पॅलिएटिव्ह केअर म्हणजे काय, ती कोण देते आणि ती हॉस्पिसपेक्षा कशी वेगळी आहे याचे सोप्या भाषेत स्पष्टीकरण
पॅलिएटिव्ह केअर ही कर्करोगासारख्या गंभीर आजाराने ग्रस्त लोकांचे जीवनमान सुधारण्यासाठी दिली जाणारी काळजी आहे. ती लक्षणे आणि दुष्परिणामांवर उपचार करते आणि भावनिक, सामाजिक, आध्यात्मिक व व्यावहारिक गरजा पूर्ण करते. निदानानंतर कोणत्याही टप्प्यावर, कर्करोगाच्या उपचारासोबतच ती दिली जाऊ शकते. ती हॉस्पिसपेक्षा वेगळी आहे आणि विमा कंपन्या अनेकदा तिचा खर्च कव्हर करतात.
पॅलिएटिव्ह केअर म्हणजे काय
पॅलिएटिव्ह केअर ही कर्करोगासारख्या गंभीर किंवा जीवघेण्या आजाराने ग्रस्त लोकांचे जीवनमान सुधारण्यासाठी दिली जाणारी काळजी आहे. ती कर्करोग बरा करण्याच्या उद्देशाने चालू असलेल्या उपचारांसोबतही दिली जाऊ शकते. ती स्वतंत्रपणेही दिली जाऊ शकते.
पॅलिएटिव्ह केअर संपूर्ण व्यक्तीकडे लक्ष देते, फक्त आजाराकडे नाही. शक्य तितक्या लवकर लक्षणे आणि दुष्परिणाम रोखणे किंवा त्यांच्यावर उपचार करणे हे तिचे उद्दिष्ट आहे. यात आजाराचे आणि त्याच्या उपचाराचे परिणाम दोन्हींचा समावेश होतो. तसेच यात संबंधित मानसिक, सामाजिक आणि आध्यात्मिक चिंतांचाही समावेश होतो.
पॅलिएटिव्ह केअर तुम्हाला रुग्णालयात, बाह्यरुग्ण दवाखान्यात, दीर्घकालीन काळजी केंद्रात किंवा घरी मिळू शकते. एक परवानाधारक आरोग्यसेवा प्रदाता ती दिशा देतो. वय किंवा आजाराचा टप्पा काहीही असो, कोणीही ती घेऊ शकतो.
कर्करोगावर उपचार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या अनेक पद्धती तुम्हाला अधिक आरामदायक वाटण्यासही मदत करू शकतात. वेदना निर्माण करणाऱ्या गाठीची वाढ कमी करण्यासाठी डॉक्टर केमोथेरपी किंवा रेडिएशन थेरपी देऊ शकतात. मज्जातंतूंवर दाब आणणारी गाठ काढून टाकण्यासाठी शस्त्रक्रिया केली जाऊ शकते.
ती कोण देते
पॅलिएटिव्ह केअर सहसा पॅलिएटिव्ह केअर तज्ज्ञांकडून दिली जाते. हे विशेष प्रशिक्षण घेतलेले आणि कधीकधी प्रमाणित आरोग्यसेवा व्यावसायिक असतात. कर्करोगाने ग्रस्त लोकांना भेडसावणाऱ्या शारीरिक, भावनिक, सामाजिक आणि आध्यात्मिक समस्यांवर ते लक्ष केंद्रित करतात.
हे तज्ज्ञ अनेकदा एका टीमचा भाग म्हणून काम करतात. यामध्ये डॉक्टर, परिचारिका, नोंदणीकृत आहारतज्ज्ञ, फार्मासिस्ट, व्यावसायिक चिकित्सक, फिजिकल थेरपिस्ट, धर्मगुरू, मानसशास्त्रज्ञ आणि सामाजिक कार्यकर्ते यांचा समावेश असू शकतो. पॅलिएटिव्ह केअर टीम तुमच्या ऑन्कोलॉजी टीमसोबत, म्हणजे तुमच्या कर्करोगावर उपचार करणाऱ्या टीमसोबत मिळून काम करते. एकत्रितपणे ते तुमची काळजी व्यवस्थापित करतात आणि सर्वोत्तम शक्य जीवनमानाला पाठिंबा देतात. ते काळजीवाहकांनाही आधार देतात, आरोग्यसेवा टीमच्या सदस्यांना संवाद साधण्यास मदत करतात आणि काळजीच्या उद्दिष्टांबद्दलच्या चर्चांना मार्गदर्शन करतात.
ती कशाकडे लक्ष देते
कर्करोगाचे परिणाम प्रत्येक व्यक्तीनुसार वेगवेगळे असतात. त्यामुळे पॅलिएटिव्ह केअर विविध गरजांकडे लक्ष देऊ शकते.
- शारीरिक. ज्या सामान्य लक्षणांकडे लक्ष दिले जाऊ शकते त्यात वेदना, थकवा, भूक न लागणे, मळमळ, उलट्या, श्वास घेण्यास त्रास आणि निद्रानाश यांचा समावेश होतो.
- भावनिक आणि सामना करण्याची क्षमता. नैराश्य, चिंता आणि भीती यांसारख्या कर्करोगासोबत येणाऱ्या भावनांना सामोरे जाण्यासाठी तज्ज्ञ साधने पुरवू शकतात.
- आध्यात्मिक. कर्करोगाच्या निदानानंतर लोक अनेकदा जीवनाच्या अर्थाचा अधिक खोलवर शोध घेतात. पॅलिएटिव्ह केअर तज्ज्ञ तुम्हाला तुमच्या श्रद्धा आणि मूल्ये यांचा शोध घेण्यास मदत करू शकतो. तुमच्या परिस्थितीला साजेशी शांतता किंवा स्वीकृतीची भावना मिळवणे हे उद्दिष्ट आहे.
- काळजीवाहकांच्या गरजा. कुटुंब आणि मित्रांच्याही गरजा बदलत असतात, आणि अनेक काळजीवाहकांना भारावल्यासारखे वाटते. तज्ज्ञ काळजीवाहकांना सामना करण्यास आणि त्यांना आवश्यक असलेला आधार मिळवण्यास मदत करू शकतात.
- व्यावहारिक गरजा. ते आर्थिक आणि कायदेशीर चिंता, विम्याचे प्रश्न आणि कामाच्या ठिकाणच्या अडचणींमध्ये मदत करू शकतात. ते काळजीच्या उद्दिष्टांबद्दल आणि आगाऊ निर्देशांबद्दलच्या चर्चांमध्येही मदत करू शकतात.
ती केव्हा वापरली जाते
पॅलिएटिव्ह केअर निदानापासून ते आयुष्याच्या शेवटपर्यंत, कर्करोगाच्या काळजीच्या कोणत्याही टप्प्यावर दिली जाऊ शकते. पॅलिएटिव्ह केअर घेत असलेली व्यक्ती त्याच वेळी कर्करोगावरील उपचार सुरू ठेवू शकते.
पॅलिएटिव्ह केअर आणि हॉस्पिस एकसारखे नाहीत
पॅलिएटिव्ह केअर कर्करोगाच्या उपचारादरम्यान कोणत्याही टप्प्यावर सुरू होऊ शकते. हॉस्पिस केअर नंतर सुरू होते. जेव्हा बरे करणे हे उद्दिष्ट राहत नाही आणि फक्त जीवनमान हेच एकमेव लक्ष्य असते, तेव्हा ती सुरू होते.
पॅलिएटिव्ह केअर रुग्णांना आणि त्यांच्या प्रियजनांना हॉस्पिसकडे जाण्यास मदत करू शकते. ती त्यांना आयुष्याच्या अखेरच्या काळातील शारीरिक बदलांसाठी तयार करते. वेगवेगळ्या विचारांशी आणि भावनांशी सामना करण्यास ती त्यांना मदत करते. आणि ती कुटुंबातील सदस्यांना व काळजीवाहकांना आधार पुरवते.
पॅलिएटिव्ह केअर मिळवणे आणि तिचे पैसे भरणे
ऑन्कोलॉजिस्ट, किंवा ऑन्कोलॉजी टीमपैकी कोणीतरी, पॅलिएटिव्ह केअरबद्दल विचारण्यासाठी पहिली व्यक्ती असते. तुमच्या शारीरिक आणि भावनिक गरजांच्या आधारे ते तुम्हाला पॅलिएटिव्ह केअर तज्ज्ञाकडे पाठवू शकतात. काही राष्ट्रीय संस्था राज्यानुसार प्रदात्यांची यादी ठेवतात.
खासगी आरोग्य विमा सहसा पॅलिएटिव्ह केअर सेवांचा खर्च कव्हर करतो. मेडिकेअर आणि मेडिकेड सुद्धा काही प्रकारच्या पॅलिएटिव्ह केअरसाठी पैसे देतात. मेडिकेड कव्हरेज राज्यानुसार वेगवेगळे असते. जर तुमच्याकडे विमा नसेल, किंवा तुमच्या कव्हरेजबद्दल तुम्हाला खात्री नसेल, तर सामाजिक कार्यकर्ता किंवा तुमच्या रुग्णालयाच्या आर्थिक सल्लागाराकडून मदत घ्या.
संशोधन पॅलिएटिव्ह केअरला पाठिंबा देते. अभ्यास दाखवतात की ती रुग्ण आणि कुटुंबांच्या आरोग्याला आणि कल्याणाला फायदा पोहोचवू शकते. काही अभ्यासांनी प्रगत कर्करोगाच्या निदानानंतर लवकरात लवकर पॅलिएटिव्ह केअर सुरू करण्याकडे लक्ष दिले. त्यांना असे आढळले की ती जीवनमान आणि मनःस्थिती सुधारू शकते. ती लोकांना अधिक काळ जगण्यासही मदत करू शकते. अमेरिकन सोसायटी ऑफ क्लिनिकल ऑन्कोलॉजी शिफारस करते की प्रगत कर्करोग असलेल्या सर्व रुग्णांना पॅलिएटिव्ह केअर मिळावी.
नियोजनविषयक संभाषणे
संबंधित नियोजन मार्गदर्शक आता हॉस्पिसचा विचार कधी करावा (in English), काळजीच्या उद्दिष्टांबद्दलची संभाषणे (in English), आणि डीएनआर आदेश आणि कर्करोगाची काळजी (in English) यांचा समावेश करतात. ही पाने काळजी टीमसोबतच्या संभाषणांसाठी शैक्षणिक सुरुवातीचे बिंदू आहेत.
हा मजकूर केवळ शैक्षणिक हेतूंसाठी आहे आणि तो वैद्यकीय सल्ला नाही. नेहमी आपल्या आरोग्यसेवा टीमशी आपल्या स्थितीबद्दल चर्चा करा.