વાળ ખરવા (એલોપેશિયા) અને કેન્સર સારવાર

સરળ ભાષામાં

કેટલાક પ્રકારના કીમોથેરાપીથી માથા અને શરીરના અન્ય ભાગોના વાળ ખરવા લાગે છે. રેડિયેશન થેરાપીથી પણ સારવાર કરાયેલા શરીરના ભાગમાં વાળ ખરી શકે છે. વાળ ખરવાને એલોપેશિયા (alopecia) કહેવાય છે.

કેન્સર ધરાવતા દરેક વ્યક્તિના વાળ ખરતા નથી. આ થાય છે કે નહીં તે ચોક્કસ સારવાર પર આધાર રાખે છે. તમને મળનારી સારવારથી વાળ ખરશે કે નહીં તે વિશે તમારી હેલ્થ કેર ટીમ સાથે વાત કરો. તમારા ડૉક્ટર કે નર્સ અન્ય દર્દીઓને મદદરૂપ થયેલી પદ્ધતિઓ જણાવી શકે છે.

વાળ ખરવાનું સંચાલન કરવાની રીતો

• તમારા વાળ સાથે નરમાશથી વર્તો. નરમ બ્રિસલવાળું બ્રશ અથવા પહોળા દાંતવાળી કાંસકીનો ઉપયોગ કરો. હેર ડ્રાયર, આયર્ન, અને જેલ કે ક્લિપ જેવી ચીજો ટાળો જે માથાની ચામડીને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. હળવા શેમ્પૂથી ઓછી વાર વાળ ધુઓ, ખૂબ નરમાશથી ધુઓ, અને નરમ ટુવાલથી થપથપાવીને સૂકવો.
• તમારી પાસે વિકલ્પો છે. કેટલાક લોકો વાળ ટૂંકા કપાવે છે જેથી વાળ ખરવાનું શરૂ થાય ત્યારે તેનો સામનો કરવો સરળ બને. અન્ય લોકો માથું મુંડાવે છે—જો તમે એમ કરો, તો ઇલેક્ટ્રિક શેવરનો ઉપયોગ કરો જેથી તમને કપાય નહીં. જો તમે વિગ ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા હો, તો હજુ વાળ હોય ત્યારે જ ખરીદો જેથી તમે રંગ મેચ કરી શકો. જો વિગ ખંજવાળવાળી અને ગરમ લાગે, તો આરામદાયક સ્કાર્ફ અથવા પાઘડી અજમાવો.
• તમારી માથાની ચામડીનું રક્ષણ કરો અને સંભાળ લો. બહાર જાવ ત્યારે સનસ્ક્રીન વાપરો અથવા ટોપી પહેરો. આરામદાયક સ્કાર્ફ કે ટોપી પસંદ કરો જે તમારા માથાને ગરમ રાખે. જો તમારી માથાની ચામડીમાં ખંજવાળ આવે અથવા સંવેદનશીલ લાગે, તો લોશન અને કન્ડિશનર મદદરૂપ થઈ શકે છે.
• તમારી લાગણીઓ વિશે વાત કરો. ઘણા લોકોને વાળ ખરવા અંગે ગુસ્સો, ઉદાસી, અથવા શરમ અનુભવાય છે. આ લાગણીઓ કોઈ સમજદાર વ્યક્તિ સાથે વહેંચવાથી મદદ મળી શકે છે, જેમાં સારવાર દરમિયાન વાળ ગુમાવનારા અન્ય લોકોનો પણ સમાવેશ થાય છે. તમારા બાળકો અને નજીકના પરિવાર સાથે ખુલીને વાત કરવાથી પણ મદદ મળી શકે છે—તેમને જણાવો કે તમે સારવાર દરમિયાન વાળ ખરવાની અપેક્ષા રાખો છો.

તમારા વાળ ફરી ઉગે ત્યારે

વાળ ખરવું સામાન્ય રીતે અસ્થાયી હોય છે.

• નરમાશથી વર્તો. જ્યારે તમારા વાળ ફરી ઉગવા લાગે, ત્યારે વધુ પડતું બ્રશ કરવું, કર્લ કરવું, અને બ્લો-ડ્રાય કરવું ટાળો, અને તમે તેને ઓછી વાર ધોવા ઇચ્છી શકો છો.
• કીમોથેરાપી પછી. સારવાર પૂરી થયા પછી 2 થી 3 મહિનામાં વાળ ઘણી વાર ફરી ઉગે છે. તમારા નવા વાળ શરૂઆતમાં ખૂબ પાતળા હશે, અને તે વધુ કર્લી, સીધા, અથવા તો અલગ રંગના પણ હોઈ શકે છે. સમય જતાં, તે પહેલાં જેવા થઈ શકે છે.
• રેડિયેશન થેરાપી પછી. સારવાર પૂરી થયા પછી 3 થી 6 મહિનામાં વાળ ઘણી વાર ફરી ઉગે છે. જો તમને ખૂબ ઊંચી માત્રામાં રેડિયેશન મળ્યું હોય, તો તમારા શરીરના જે ભાગમાં રેડિયેશન મળ્યું હતું ત્યાં વાળ પાતળા ઉગી શકે છે, અથવા બિલકુલ ન પણ ઉગે.

તમારી ટીમ સાથે વાત કરવાની તૈયારી

તમારી મુલાકાત પહેલાં પ્રશ્નોની યાદી બનાવવાથી તમે વધુ તૈયાર અનુભવી શકો છો. તમે પૂછી શકો છો કે સારવારથી વાળ ખરવાની શક્યતા છે કે નહીં, તમારા માથાનું રક્ષણ અને સંભાળ કેવી રીતે લેવી, વિગ કે હેરપીસ ક્યાંથી મેળવવી, કયા સપોર્ટ ગ્રુપ મદદરૂપ થઈ શકે, અને તમારા વાળ ક્યારે ફરી ઉગશે.