Đọc bài viết này bằng tiếng Anh →
Giúp người thân ăn uống trong quá trình điều trị ung thư
Thức ăn là một trong những cách chính để người chăm sóc thể hiện tình thương, và cũng là một trong những điều căng thẳng nhất khi người thân không ăn được.
Khi người quý vị thương đang điều trị, cho họ ăn có thể là cách thể hiện sự quan tâm, còn không làm được thì dễ thấy bất lực. Quý vị giúp được nhiều nhất bằng cách luôn có sẵn các món dễ ăn, mời ăn từng ít một mà không ép, tôn trọng sự thay đổi khẩu vị và để ý những vấn đề cần báo cho đội ngũ chăm sóc. Cố gắng đừng để bữa ăn thành một cuộc chiến.
Vì sao chuyện ăn uống dễ gây xúc động
Nuôi ăn là một trong những cách xưa nhất để chúng ta thể hiện sự chăm sóc. Vì vậy, khi người thân đang điều trị không ăn được, quý vị có thể cảm thấy như bị phụ lòng và lo sợ. Hãy nhớ điều thật sự đang xảy ra: kém ăn, buồn nôn và thay đổi vị giác là tác dụng phụ của điều trị. Đó không phải là sự chê bai món ăn hay sự chăm sóc của quý vị. Giảm áp lực cho cả hai thường giúp việc ăn dễ hơn.
Những cách giúp đỡ thiết thực
Hãy tích trữ các món dễ ăn, bổ dưỡng, nhiều calo và ít tốn công chế biến. Sữa chua, phô mai, bơ hạt, trứng, súp, nguyên liệu làm sinh tố và thức uống dinh dưỡng đều phù hợp. Hãy dọn phần nhỏ trên đĩa nhỏ hơn. Một đĩa đầy có thể gây choáng ngợp. Để đồ ăn nhẹ trong tầm tay mỗi khi người bệnh thấy thèm ăn. Hãy nấu theo mẻ vào những ngày khỏe và cấp đông từng phần, để luôn có món sẵn sàng. Hãy linh hoạt về giờ giấc. "Bữa" lớn nhất có thể là vào giữa buổi sáng.
Tôn trọng khẩu vị thay đổi
Món người đó từng thích có thể đột nhiên có vị lạ. Cơn thèm có thể thay đổi từng ngày. Điều này bình thường trong lúc điều trị. Hãy theo ý người bệnh thay vì khăng khăng đòi món mà quý vị cho là "nên" hấp dẫn. Mùi nấu nướng nồng có thể gây buồn nôn. Món nguội, mở cửa sổ hoặc nhờ người khác nấu có thể giúp ích. Nếu thịt có vị lạ, các loại đạm khác như trứng, sữa hoặc đậu có thể thay thế.
Khi nào cần can thiệp và cần theo dõi gì
Hãy nhẹ nhàng theo dõi người thân ăn và uống được bao nhiêu. Chú ý việc sụt cân liên tục, dấu hiệu mất nước, loét miệng, hoặc không ăn trong một ngày trở lên. Hãy báo những điều này cho đội ngũ chăm sóc. Quý vị thường là người nhận ra đầu tiên. Hãy hỏi về việc giới thiệu gặp chuyên gia dinh dưỡng ung thư, người có thể hỗ trợ cả hai. Và cũng hãy lo cho giấc nghỉ và bữa ăn của chính mình. Hoàn cảnh của mỗi người mỗi khác. Đây là thông tin chung, không phải lời khuyên cho riêng một người. Đội ngũ chăm sóc có thể điều chỉnh cho phù hợp.
Khi nào cần nhờ giúp sớm hơn
Quý vị là người thấy những thay đổi nhỏ. Hãy tin vào điều quý vị nhận thấy, và hãy gọi thay vì chờ đợi.
- Hãy gọi 911 hoặc đến khoa cấp cứu nếu người thân của quý vị bị lú lẫn, khó đánh thức, ngất xỉu hoặc bị nghẹn thức ăn hay đồ uống. Đừng tự lái xe.
- Hãy gọi ngay đường dây ung thư, ngày hay đêm, nếu họ có nhiệt độ từ 100.4°F (38°C) trở lên trong lúc hóa trị. CDC coi sốt trong lúc hóa trị là một tình trạng cấp cứu y tế, vì nhiễm trùng có thể nhanh chóng đe dọa tính mạng. Nếu quý vị không nhanh chóng liên lạc được với ai, hãy đến khoa cấp cứu và báo cho nhân viên biết họ đang điều trị ung thư.
- Hãy gọi ngay cho đội ngũ chăm sóc nếu họ đi tiểu rất ít hoặc nước tiểu rất sẫm màu. MedlinePlus liệt kê đây là các dấu hiệu mất nước nặng.
- Hãy gọi cho đội ngũ chăm sóc trong cùng ngày nếu họ không giữ được thức ăn hoặc chất lỏng nào trong một ngày hoặc đang nôn liên tục.
- Hãy gọi ngay cho đội ngũ chăm sóc, ngày hay đêm, nếu họ có vết loét miệng mới hoặc đau họng trong lúc hóa trị. Nhiệt độ bình thường không có nghĩa là có thể chờ.
- Hãy gọi cho đội ngũ chăm sóc trong vòng một hoặc hai ngày nếu họ sụt hơn 3 đến 5 pound trong một tuần, hoặc nói rằng việc nuốt trở nên đau hay khó.