Vú đặc và ý nghĩa của vú đặc đối với tầm soát

Trang này dành cho bất kỳ ai được cho biết mình có vú đặc, hoặc muốn biết mật độ vú có ý nghĩa gì. Trang giải thích cách đo mật độ, vì sao mật độ quan trọng đối với chụp nhũ ảnh và nguy cơ, và nên hỏi gì tiếp theo.

Tóm tắt đơn giản

Vú gồm ba loại mô: mô tuyến, mô liên kết sợi và mô mỡ. Mật độ vú mô tả sự cân bằng giữa các loại mô này trên phim chụp nhũ ảnh. Vú được gọi là đặc khi có lượng mô tuyến và mô sợi tương đối nhiều và lượng mô mỡ tương đối ít.

Vú đặc là phổ biến và bình thường. Đây không phải là bệnh hay một tình trạng bất thường. Thực tế, gần một nửa số phụ nữ từ 40 tuổi trở lên đi chụp nhũ ảnh được phát hiện có vú đặc.

Vú đặc là phổ biến và bình thường, nhưng có ảnh hưởng đến cách đọc phim chụp nhũ ảnh và bức tranh về nguy cơ của quý vị.

Quý vị không thể tự cảm nhận mật độ vú

Đây là một điều đáng ngạc nhiên. Quý vị không thể cảm nhận được mật độ vú. Bác sĩ cũng không thể biết khi khám trực tiếp. Mật độ không liên quan đến cảm giác khi sờ vú hay độ săn chắc của vú.

Cách duy nhất để biết là chụp nhũ ảnh. Bác sĩ X-quang (bác sĩ chuyên đọc hình ảnh y khoa) xem phim chụp nhũ ảnh và xếp loại mật độ. Vì vậy mật độ đôi khi được gọi là "đặc trên phim chụp nhũ ảnh".

Chỉ chụp nhũ ảnh, do bác sĩ X-quang đọc, mới cho biết mật độ vú. Quý vị không thể tự phát hiện.

Mật độ được phân loại như thế nào

Các bác sĩ X-quang dùng một hệ thống gọi là BI-RADS. Hệ thống này mô tả mật độ vú theo bốn nhóm, từ gần như toàn mỡ đến cực kỳ đặc:

• Gần như hoàn toàn là mô mỡ — khoảng 10% phụ nữ
• Có những vùng rải rác là mô đặc — khoảng 40%
• Có nhiều vùng mô đặc (đặc không đồng nhất) — khoảng 40%
• Cực kỳ đặc — khoảng 10%

Nếu báo cáo chụp nhũ ảnh của quý vị cho biết quý vị có vú đặc, quý vị thuộc một trong hai nhóm đặc nhất.

Mật độ ảnh hưởng thế nào đến phim chụp nhũ ảnh

Đây là lý do mật độ quan trọng khi đọc phim chụp nhũ ảnh. Trên hình ảnh:

• Mô đặc hiện màu trắng
• Một số thay đổi bất thường, như khối u, cũng hiện màu trắng
• Mô mỡ hiện màu tối

Mô đặc và các vấn đề có thể có đều có màu trắng. Vì vậy khó phát hiện vấn đề hơn, giống như tìm một vật màu trắng trên nền trắng. Điều đó khiến chụp nhũ ảnh kém nhạy hơn ở vú đặc, nghĩa là dễ bỏ sót ung thư hơn. Người có vú đặc cũng có thể bị gọi quay lại để xét nghiệm theo dõi thường xuyên hơn.

Mô đặc và khối u đều có màu trắng trên phim chụp nhũ ảnh, nên ung thư dễ bị bỏ sót hơn.

Mật độ và nguy cơ ung thư vú

Mật độ còn có một tác động riêng, không liên quan đến việc đọc phim chụp nhũ ảnh. Vú đặc là một yếu tố nguy cơ của ung thư vú. Phụ nữ có vú đặc có nguy cơ cao hơn phụ nữ có vú chủ yếu là mô mỡ.

Mật độ là một trong nhiều yếu tố nguy cơ. NCI cho biết liệu pháp hormone sau mãn kinh và chỉ số khối cơ thể (BMI) thấp hơn có liên quan đến mật độ cao hơn. Tuổi càng cao và việc đã từng sinh con có liên quan đến mật độ thấp hơn. Bác sĩ của quý vị có thể giúp quý vị hiểu nguy cơ tổng thể của mình.

Có một điểm đáng yên tâm. Nghiên cứu cho thấy những người bị ung thư vú có vú đặc có khả năng sống sót tương tự như những người có vú nhiều mỡ. NCI cho biết điều này đúng khi đã tính đến các đặc điểm của khối u.

Vú đặc làm tăng nguy cơ, nhưng khả năng sống sót là tương tự khi đã tính đến các đặc điểm của khối u.

Quy định về thông báo và chụp hình ảnh bổ sung

Mật độ ảnh hưởng đến việc tầm soát. Vì vậy, các quy định cập nhật của FDA Hoa Kỳ hiện yêu cầu các cơ sở chụp nhũ ảnh phải thông báo cho quý vị nếu phim chụp nhũ ảnh cho thấy vú đặc. Nếu quý vị nhận được thông báo như vậy, hãy xem đó là lời nhắc tốt để trao đổi với đội ngũ chăm sóc sức khỏe của quý vị.

Quý vị có thể thắc mắc liệu mình có cần chụp hình ảnh bổ sung hay không, chẳng hạn siêu âm hoặc MRI. Ban Đặc nhiệm Dịch vụ Phòng ngừa Hoa Kỳ (U.S. Preventive Services Task Force) đã xem xét vấn đề này. Ban này cho biết hiện chưa có đủ bằng chứng để khuyến nghị nên hay không nên chụp hình ảnh bổ sung chỉ vì ai đó có vú đặc. Việc có phù hợp hay không tùy thuộc vào toàn bộ bức tranh về nguy cơ của quý vị. Vì vậy đây là điều nên trao đổi với bác sĩ của quý vị.

Thông báo về mật độ vú là dấu hiệu để quý vị trao đổi với bác sĩ về nguy cơ tổng thể và việc chụp hình ảnh bổ sung có phù hợp với quý vị hay không.

Nguồn

• NCI — Dense Breasts and Breast Cancer Screening