Pag-aalaga sa Taong May Kanser

Ano ang ibig sabihin ng pag-aalaga

May iba't ibang uri ng tagapag-alaga (caregiver) para sa mga taong may kanser. Ang ilan ay miyembro ng pamilya, ang iba ay mga kaibigan. Ang mga tao mula sa iba't ibang lahi at kultura ay nag-aalaga sa kani-kanilang paraan, at magkakaiba ang bawat sitwasyon — walang iisang paraan na pinakamainam para sa lahat.

Ang pag-aalaga ay maaaring kabilangan ng:

• pagtulong sa mga pang-araw-araw na gawain tulad ng pagpunta sa doktor o paghahanda ng pagkain
• pagbibigay ng mga gamot o pagtulong sa physical therapy o iba pang klinikal na gawain
• pagtulong sa mga pang-araw-araw na pangangailangan tulad ng paggamit ng banyo o pagligo
• pag-uugnay ng pangangalaga at mga serbisyo mula sa malayo sa pamamagitan ng telepono o email
• pagbibigay ng emosyonal at espirituwal na suporta

Pagharap sa papel ng tagapag-alaga

Maaaring maging hamon ang pagbibigay ng pangangalaga at suporta. Maraming tagapag-alaga ang isinasantabi ang sarili nilang mga pangangailangan at damdamin para tumutok sa taong may kanser. Mahirap itong panatilihin sa paglipas ng panahon, at hindi ito mabuti para sa inyong kalusugan — ang stress ay maaaring magkaroon ng epekto sa katawan at isipan. Kung hindi ninyo aalagaan ang inyong sarili, hindi ninyo maaalagaan ang iba.

Bata man kayo o may edad na, maaaring matagpuan ninyo ang sarili sa isang bagong papel ng pag-aalaga na mas mabigat kaysa dati. Kabilang sa mga karaniwang sitwasyon: ang mahal sa buhay na komportable lamang kapag asawa o partner ang nag-aalaga sa kanila, mga tagapag-alagang pinagsasabay ang mga anak at trabaho, o mga magulang na nahihirapang tanggapin ang tulong mula sa kanilang mga anak na nasa hustong gulang na. Karaniwang-karaniwan ang makaramdam ng pagkalito at stress. Kung kaya ninyo, ibahagi ang inyong nararamdaman sa iba, sumali sa isang support group, o humingi ng tulong sa isang counselor.

Paghingi ng tulong

Maraming tagapag-alaga ang nagsasabi na, kung babalikan, masyado nilang pinasan ang lahat, o sana raw ay mas maaga silang humingi ng tulong. Tingnan nang tapat kung ano ang kaya at hindi ninyo kayang gawin. Alin ang gusto ninyong gawin mismo, at alin ang maaaring ipaubaya o ibahagi sa iba?

Mga halimbawa ng mga gawaing maaaring matulungan ng iba:

• mga gawaing-bahay tulad ng pagluluto, paglilinis, pamimili, o pag-aayos ng bakuran
• pag-aalaga sa mga bata o pagsundo sa kanila
• paghahatid sa inyong mahal sa buhay sa mga appointment o pagkuha ng mga gamot
• pagiging contact person para panatilihing updated ang iba

Ang paghingi ng tulong para sa inyong sarili ay makakatulong din sa inyong mahal sa buhay — maaari kayong manatiling mas malusog, at maaaring mabawasan ang kanilang pakiramdam ng pagkakautang o guilt sa lahat ng ginagawa ninyo. Ang mga website tulad ng SignUpGenius o Lotsa Helping Hands ay makakatulong sa pag-oorganisa ng mga kahilingan at gawain.

Kapag may mga taong hindi tumutulong

Kapag may kanser ang isang tao, maraming kaibigan at pamilya ang lumalapit — ngunit may ilang tao na maaaring hindi makatulong. May mga karaniwang dahilan: maaaring hinaharap nila ang sarili nilang mga problema, kulang sila sa oras, takot sila sa kanser o may masamang karanasan dito, naniniwala silang mas mabuting lumayo, hindi nila alam kung gaano kahirap ang sitwasyon, o nailalang sila dahil hindi nila alam ang sasabihin.

Kung may taong hindi nagbibigay ng tulong na kailangan ninyo, maaari ninyo silang kausapin at ipaliwanag ang inyong mga pangangailangan, o maaari na lang ninyo itong palampasin. Kung mahalaga ang relasyon, ang pagsasabi sa kanila ng inyong nararamdaman ay makakatulong para hindi mamuo ang sama ng loob.

Pag-unawa sa kanser

Minsan, ang pag-unawa sa medikal na sitwasyon ng inyong mahal sa buhay ay maaaring magbigay sa inyo ng mas malaking kumpiyansa at pakiramdam ng kontrol. Maaaring gusto ninyong malaman pa ang tungkol sa uri at stage ng kanilang kanser, at kung ano ang aasahan sa panahon ng gamutan — ang mga pagsusuri at procedure na gagawin, at ang mga side effect na maaaring maranasan.

Pag-aalaga mula sa malayo

Mahirap ang malayo sa mahal sa buhay na may kanser. Gayunpaman, maaari pa rin kayong magbigay ng suporta at maging problem-solver at tagapag-ugnay ng pangangalaga kahit mula sa malayo.

• Bumuo ng relasyon sa isa o dalawang pangunahing miyembro ng healthcare team, tulad ng nurse, social worker, o patient educator.
• Gumawa ng listahan ng mga taong nakatira malapit sa inyong mahal sa buhay na maaari ninyong tawagan araw man o gabi.
• Ibahagi ang mga numero ng telepono sa bahay, trabaho, at cellphone pati ang mga email sa care team at sa mga lokal na tumutulong.
• Alamin ang tungkol sa mga volunteer visitor, adult day care, o serbisyo ng paghahatid ng pagkain sa lugar.
• Ipunin at ayusin ang mahahalagang dokumento, at itago sa iisang lugar ang mahahalagang impormasyon.
• Gumamit ng telepono, email, at mga video tool tulad ng Zoom o FaceTime, o mga website tulad ng Caring Bridge at Lotsa Helping Hands, para manatiling konektado.

Kung bibiyahe kayo para bumisita, bigyan ang inyong sarili ng oras para magpahinga pagkatapos — maraming tagapag-alaga mula sa malayo ang nagsasabing hindi sila naglalaan ng sapat na oras para makabawi.