Đọc bài viết này bằng tiếng Anh →
Chụp nhũ ảnh: Giải thích về sàng lọc ung thư vú
Hướng dẫn bằng ngôn ngữ dễ hiểu về chụp nhũ ảnh — cho thấy điều gì, nên chuẩn bị gì, kết quả được báo cáo thế nào (BI-RADS), và khi nào nên sàng lọc
Chụp nhũ ảnh là chụp X-quang liều thấp ở vú dùng để sàng lọc ung thư vú, thường phát hiện khối u trước khi chúng gây triệu chứng. Kết quả được báo cáo theo các nhóm BI-RADS. USPSTF khuyến nghị phụ nữ có nguy cơ trung bình chụp nhũ ảnh sàng lọc mỗi 2 năm từ 40 đến 74 tuổi.
Phiên bản đơn giản
Trang này giải thích chụp nhũ ảnh là gì, cho thấy được điều gì, kết quả được báo cáo ra sao và ai nên đi sàng lọc.
Chụp nhũ ảnh là hình chụp X-quang của vú. Chụp nhũ ảnh sàng lọc tìm ung thư vú. Phương pháp này có thể phát hiện khối u ở giai đoạn sớm hơn, trước khi chúng gây triệu chứng. Cùng một máy cũng dùng để chụp nhũ ảnh chẩn đoán. Loại này kiểm tra một khối u hoặc thay đổi khác sau khi đã phát hiện, với hình ảnh từ nhiều góc hơn.
Chụp nhũ ảnh có thể cho thấy gì
Bác sĩ chẩn đoán hình ảnh xem các hình để tìm những thay đổi bất thường. Khi có thể, họ so sánh với các lần chụp nhũ ảnh trước của quý vị. Chụp nhũ ảnh có thể cho thấy:
- Một khối (khối u ở vú). Kích thước, hình dạng và đường viền đều quan trọng. Khối tròn, nhẵn, bờ rõ thường là nang lành tính. Đường viền răng cưa hoặc hình dạng không đều có thể cần làm thêm xét nghiệm.
- Vôi hóa là những điểm lắng đọng canxi rất nhỏ. Chúng không liên quan đến lượng canxi trong chế độ ăn của quý vị. Vôi hóa lớn (macrocalcifications) thường lành tính. Những điểm vôi hóa rất nhỏ tụ thành nhóm (microcalcifications) đôi khi có thể là dấu hiệu của DCIS hoặc ung thư vú.
- Mật độ vú là tỷ lệ giữa mô đặc và mô mỡ. Chụp nhũ ảnh dễ bỏ sót ung thư hơn ở vú có mật độ cao.
Nếu lý do chụp nhũ ảnh là một triệu chứng, triệu chứng đó vẫn quan trọng. Các hướng dẫn chuyên sâu về đau vú (bằng tiếng Anh), tiết dịch núm vú và khối u ở vú (bằng tiếng Anh) có thể giúp quý vị chuẩn bị câu hỏi theo dõi.
Điều cần biết khi đi chụp
Vú được đặt giữa các tấm ép, được ép lại với nhau. Lực ép này giúp hình chụp rõ hơn. Nhiều hình được chụp từ các góc khác nhau. Việc ép vú có thể gây khó chịu hoặc đau trong chốc lát. Hãy hỏi đội ngũ chăm sóc sức khỏe của quý vị xem uống thuốc giảm đau không cần toa trước đó có thể giúp ích không. Tốt nhất không nên đặt lịch ngay trước hoặc trong kỳ kinh. Ngày chụp, không dùng chất khử mùi, chất chống mồ hôi, phấn hoặc nước hoa ở vú và vùng nách.
Kết quả được báo cáo thế nào (BI-RADS)
Quý vị thường nhận báo cáo của bác sĩ chẩn đoán hình ảnh trong khoảng hai tuần. Báo cáo thường có một nhóm BI-RADS. Đây là cách chuẩn để mô tả các phát hiện và hướng theo dõi tương ứng.
- 0 — Cần chụp thêm hình ảnh trước khi xếp nhóm.
- 1 — Âm tính; tiếp tục sàng lọc định kỳ.
- 2 — Phát hiện lành tính; tiếp tục sàng lọc định kỳ.
- 3 — Có thể lành tính; chụp nhũ ảnh theo dõi sau 6 tháng.
- 4 — Đáng ngờ; có thể cần sinh thiết.
- 5 — Rất gợi ý ung thư; cần sinh thiết.
- 6 — Ung thư đã biết, đã được sinh thiết xác nhận.
Được gọi quay lại để làm thêm xét nghiệm có thể gây lo sợ. Nhưng phần lớn những người được gọi quay lại không bị ung thư vú.
Khi nào nên sàng lọc
Lực lượng Đặc nhiệm Dịch vụ Phòng ngừa Hoa Kỳ (USPSTF) khuyến nghị chụp nhũ ảnh sàng lọc mỗi 2 năm từ 40 đến 74 tuổi cho phụ nữ có nguy cơ trung bình. Một số người có nguy cơ cao hơn. Ví dụ là những người có thay đổi gen BRCA1 hoặc BRCA2 có hại, hoặc đã xạ trị vùng ngực vì ung thư thời thơ ấu. Họ có thể được khuyên bắt đầu sớm hơn hoặc sàng lọc thường xuyên hơn. Bác sĩ có thể giúp quý vị cân nhắc tiền sử cá nhân và gia đình của mình.
Chi phí và cách tiếp cận dịch vụ
Chụp nhũ ảnh được thực hiện tại các phòng khám vú, khoa chẩn đoán hình ảnh của bệnh viện, xe lưu động, cũng như các phòng chẩn đoán hình ảnh và phòng khám bác sĩ. Quý vị có thể đặt lịch chụp nhũ ảnh sàng lọc mà không cần giấy giới thiệu. Theo Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Giá phải chăng (ACA), hầu hết các chương trình bảo hiểm sức khỏe phải chi trả chụp nhũ ảnh sàng lọc mà không thu khoản đồng thanh toán. NCI cho biết Medicare chi trả chụp nhũ ảnh sàng lọc hằng năm cho phụ nữ từ 40 tuổi trở lên. Chương trình Phát hiện Sớm Ung thư Vú và Cổ tử cung Quốc gia của CDC cung cấp dịch vụ sàng lọc miễn phí hoặc chi phí thấp cho phụ nữ thu nhập thấp không có đủ bảo hiểm. Dịch vụ Thông tin Ung thư của NCI (1-800-4-CANCER) có thể giúp quý vị tìm cơ sở được chứng nhận.