Chăm sóc người mắc ung thư

Chăm sóc nghĩa là gì

Có nhiều dạng người chăm sóc bệnh nhân ung thư khác nhau. Một số là người thân, số khác là bạn bè. Người thuộc các chủng tộc và nền văn hóa khác nhau chăm sóc theo cách riêng của họ, và mỗi hoàn cảnh đều khác nhau — không có một cách nào là tốt nhất cho tất cả.

Việc chăm sóc có thể bao gồm:

• giúp các hoạt động hằng ngày như đưa đi khám bác sĩ hoặc chuẩn bị thức ăn
• cho uống thuốc hoặc giúp tập vật lý trị liệu hay các công việc lâm sàng khác
• giúp các việc sinh hoạt hằng ngày như đi vệ sinh hoặc tắm rửa
• điều phối việc chăm sóc và dịch vụ từ xa qua điện thoại hoặc email
• hỗ trợ về tinh thần và tâm linh

Ứng phó với vai trò người chăm sóc

Chăm sóc và hỗ trợ có thể là một thử thách. Nhiều người chăm sóc gạt nhu cầu và cảm xúc của bản thân sang một bên để tập trung vào người bệnh ung thư. Điều này khó duy trì theo thời gian, và không tốt cho sức khỏe của bạn — căng thẳng có thể gây ra cả những ảnh hưởng về thể chất lẫn tâm lý. Nếu bạn không chăm sóc bản thân, bạn sẽ không thể chăm sóc người khác.

Dù bạn trẻ hay lớn tuổi, bạn có thể thấy mình rơi vào một vai trò chăm sóc mới mà cảm giác nặng nề hơn trước. Những tình huống thường gặp bao gồm người thân chỉ cảm thấy thoải mái khi được vợ/chồng hoặc bạn đời chăm sóc, người chăm sóc phải cân bằng giữa con cái và công việc, hoặc cha mẹ khó chấp nhận sự giúp đỡ từ con cái đã trưởng thành. Cảm thấy bối rối và căng thẳng là điều rất thường gặp. Nếu có thể, hãy chia sẻ cảm xúc với người khác, tham gia một nhóm hỗ trợ, hoặc tìm đến sự giúp đỡ của một chuyên viên tư vấn.

Nhờ giúp đỡ

Nhiều người chăm sóc nói rằng, nhìn lại, họ đã ôm đồm quá nhiều việc, hoặc ước gì đã nhờ giúp đỡ sớm hơn. Hãy nhìn nhận trung thực về những gì bạn có thể và không thể làm. Những việc nào bạn muốn tự làm, và những việc nào bạn có thể giao lại hoặc chia sẻ?

Ví dụ về những việc người khác có thể giúp:

• việc nhà như nấu ăn, dọn dẹp, mua sắm hoặc làm vườn
• trông con hoặc đón con
• đưa người thân đi khám hoặc đi lấy thuốc
• làm người liên lạc để cập nhật thông tin cho những người khác

Việc nhờ giúp đỡ cho bản thân cũng có thể giúp ích cho người thân của bạn — bạn có thể giữ được sức khỏe tốt hơn, và họ có thể bớt cảm thấy áy náy về tất cả những gì bạn đang làm. Các trang web như SignUpGenius hoặc Lotsa Helping Hands có thể giúp tổ chức các yêu cầu và công việc.

Khi một số người không giúp đỡ

Khi ai đó mắc ung thư, nhiều bạn bè và người thân sẽ hỏi han — nhưng một số người có thể không giúp được. Có những lý do thường gặp: họ có thể đang tự đối phó với vấn đề của riêng mình, thiếu thời gian, sợ ung thư hoặc từng có trải nghiệm không tốt với nó, tin vào việc giữ khoảng cách, không nhận ra mọi việc khó khăn đến mức nào, hoặc cảm thấy lúng túng vì không biết nói gì.

Nếu ai đó không giúp đỡ theo cách bạn cần, bạn có thể nói chuyện với họ và giải thích nhu cầu của mình, hoặc bạn có thể bỏ qua. Nếu mối quan hệ đó quan trọng, việc nói cho họ biết bạn cảm thấy thế nào có thể giúp ngăn sự oán giận tích tụ.

Hiểu về căn bệnh ung thư

Đôi khi việc hiểu tình trạng bệnh của người thân có thể khiến bạn cảm thấy tự tin và làm chủ hơn. Bạn có thể muốn biết thêm về loại và giai đoạn ung thư của họ, cũng như những gì có thể xảy ra trong quá trình điều trị — các xét nghiệm và thủ thuật sẽ được thực hiện, và các tác dụng phụ có thể xảy ra.

Chăm sóc từ xa

Việc phải ở xa một người thân mắc ung thư có thể rất khó khăn. Dù vậy, bạn vẫn có thể hỗ trợ và làm người giải quyết vấn đề cũng như điều phối chăm sóc từ xa.

• Xây dựng mối quan hệ với một hoặc hai thành viên chủ chốt của đội ngũ chăm sóc sức khỏe, chẳng hạn như một y tá, nhân viên xã hội hoặc người hướng dẫn bệnh nhân.
• Lập danh sách những người sống gần người thân của bạn mà bạn có thể gọi bất kể ngày đêm.
• Chia sẻ số điện thoại nhà, cơ quan, di động và email với đội ngũ chăm sóc và những người giúp đỡ tại chỗ.
• Tìm hiểu về những người tình nguyện đến thăm, dịch vụ chăm sóc ban ngày cho người lớn, hoặc giao bữa ăn tại khu vực đó.
• Thu thập và sắp xếp các giấy tờ quan trọng, và giữ những thông tin thiết yếu ở một nơi.
• Sử dụng điện thoại, email và các công cụ gọi video như Zoom hay FaceTime, hoặc các trang web như Caring Bridge và Lotsa Helping Hands, để giữ kết nối.

Nếu bạn đi đường xa để thăm, hãy cho phép bản thân có thời gian nghỉ ngơi sau đó — nhiều người chăm sóc từ xa nói rằng họ không dành đủ thời gian để hồi phục.

Nội dung này chỉ nhằm mục đích giáo dục và không thể thay thế cho tư vấn y tế. Hãy luôn trao đổi với đội ngũ y tế của bạn về tình trạng cụ thể của bạn.