Metastatic Cancer: Kapag Kumalat ang Cancer

Ang simpleng bersyon

Ang cancer na kumalat mula sa pinagsimulan nito patungo sa malayong bahagi ng katawan ay tinatawag na metastatic cancer. Para sa maraming uri ng cancer, tinatawag din itong stage 4 cancer. Ang proseso kung saan kumakalat ang mga selula ng cancer sa ibang bahagi ng katawan ay tinatawag na metastasis.

Kapag tinitingnan ang mga selula ng metastatic cancer sa ilalim ng mikroskopyo at sinusuri sa iba pang paraan, mayroon itong mga katangiang tulad ng primary (orihinal) na cancer, hindi tulad ng mga selula sa lugar kung saan natagpuan ang metastatic cancer. Ito ang paraan kung paano nalalaman ng mga doktor na kumalat ang cancer mula sa ibang bahagi ng katawan.

Pinapanatili ng metastatic cancer ang pangalan ng cancer na pinagmulan nito, saan man ito magpunta.

Bakit nananatiling pareho ang pangalan

Ang metastatic cancer ay may parehong pangalan ng primary cancer. Halimbawa, ang breast cancer na kumalat sa baga ay tinatawag na metastatic breast cancer, hindi lung cancer. Ginagamot ito bilang stage 4 breast cancer, hindi bilang lung cancer.

Minsan kapag na-diagnose ang mga tao ng metastatic cancer, hindi masabi ng mga doktor kung saan ito nagsimula. Ang ganitong uri ay tinatawag na cancer of unknown primary origin, o CUP.

Paano kumakalat ang cancer

Ang mga selula ng cancer ay kumakalat sa katawan sa isang serye ng mga hakbang. Kabilang sa mga hakbang na ito ang:

1. paglaki papasok, o pagsalakay, sa mga kalapit na normal na tisyu
2. paggalaw sa pamamagitan ng mga dingding ng kalapit na lymph node o mga daluyan ng dugo
3. paglalakbay sa pamamagitan ng lymphatic system at daloy ng dugo patungo sa ibang bahagi ng katawan
4. paghinto sa maliliit na daluyan ng dugo sa isang malayong lokasyon, pagsalakay sa mga dingding ng daluyan ng dugo, at paggalaw papasok sa nakapaligid na tisyu
5. paglaki sa tisyung ito hanggang sa mabuo ang isang maliit na tumor
6. pagpapalaki ng mga bagong daluyan ng dugo, na lumilikha ng suplay ng dugo na nagpapahintulot sa metastatic tumor na patuloy na lumaki

Kadalasan, namamatay ang mga kumakalat na selula ng cancer sa isang punto ng prosesong ito. Ngunit hangga't nananatiling paborable ang mga kondisyon para sa mga selula ng cancer sa bawat hakbang, ang ilan sa mga ito ay maaaring mabuo ng mga bagong tumor sa ibang bahagi ng katawan. Ang mga selula ng metastatic cancer ay maaari ring manatiling di-aktibo sa isang malayong lugar nang maraming taon bago sila muling magsimulang lumaki, kung magsisimula man.

Saan kumakalat ang cancer

Ang cancer ay maaaring kumalat sa halos anumang bahagi ng katawan, bagama't ang iba't ibang uri ng cancer ay mas malamang na kumalat sa ilang lugar kaysa sa iba. Ang pinakakaraniwang mga lugar kung saan kumakalat ang cancer ay ang buto, atay, at baga.

Ilang halimbawa ng mga pangunahing lugar kung saan kumakalat ang mga karaniwang cancer (hindi kasama ang mga lymph node) ay:

• Bladder: buto, atay, baga
• Breast: buto, utak, atay, baga
• Colon: atay, baga, peritoneum
• Kidney: adrenal gland, buto, utak, atay, baga
• Lung: adrenal gland, buto, utak, atay, kabilang baga
• Melanoma: buto, utak, atay, baga, balat, kalamnan
• Ovary: atay, baga, peritoneum
• Pancreas: atay, baga, peritoneum
• Prostate: adrenal gland, buto, atay, baga
• Stomach: atay, baga, peritoneum

Mga posibleng sintomas

Ang metastatic cancer ay hindi palaging nagdudulot ng sintomas. Kapag nagkaroon ng sintomas, ang mga ito at kung gaano kadalas ito nangyayari ay nakadepende sa laki at lokasyon ng mga metastatic tumor. Ilang karaniwang senyales ay:

• pananakit at pagkabali ng buto, kapag kumalat ang cancer sa buto
• pananakit ng ulo, seizure, o pagkahilo, kapag kumalat ang cancer sa utak
• pangangapos ng hininga, kapag kumalat ang cancer sa baga
• jaundice (paninilaw ng balat o mga mata) o pamamaga sa tiyan, kapag kumalat ang cancer sa atay

Mga layunin ng paggamot

May mga paggamot para sa karamihan ng uri ng metastatic cancer. Kadalasan, ang layunin ng paggamot sa metastatic cancer ay kontrolin ito sa pamamagitan ng pagpigil o pagpapabagal ng paglaki nito. May ilang tao na maaaring mabuhay nang maraming taon na may metastatic cancer na maayos na nakokontrol.

Ang iba pang paggamot ay maaaring magpabuti sa kalidad ng buhay sa pamamagitan ng pagpapagaan ng mga sintomas. Ang ganitong uri ng pangangalaga ay tinatawag na palliative care, at maaari itong ibigay sa anumang punto sa panahon ng paggamot sa cancer.

Ang paggamot na maaaring matanggap ng isang tao ay nakadepende sa uri ng primary cancer, kung saan ito kumalat, sa mga paggamot na natanggap nila noon, at sa kanilang pangkalahatang kalusugan.

Pagtingin sa hinaharap

Kung sinabihan ang isang tao na hindi na makokontrol ang kanilang cancer, maaaring gustuhin nila at ng kanilang mga mahal sa buhay na talakayin ang end-of-life care. Pumili man o hindi ang isang tao na ipagpatuloy ang paggamot upang paliitin ang cancer o kontrolin ang paglaki nito, ang palliative care ay palaging available upang kontrolin ang mga sintomas ng cancer at mga side effect ng paggamot.

Patuloy na pinag-aaralan ng mga mananaliksik ang mga bagong paraan upang patayin o pigilan ang paglaki ng mga primary at metastatic na selula ng cancer. Kabilang dito ang pagtulong sa immune system na labanan ang cancer, pagsira sa mga hakbang na nagpapahintulot sa mga selula ng cancer na kumalat, at pag-target sa mga tiyak na pagbabagong genetiko sa mga tumor.

Kahit na kumalat na ang cancer, may mga opsyon sa paggamot, at ang pangangalagang tumutulong sa mga tao na mas gumaan ang pakiramdam ay palaging available.