Chụp nhũ ảnh: Giải thích về sàng lọc ung thư vú

Phiên bản đơn giản

Chụp nhũ ảnh (mammogram) là một hình ảnh X-quang của vú. Chụp nhũ ảnh sàng lọc được dùng để tìm ung thư vú vì nó có thể phát hiện khối u ở giai đoạn sớm hơn, trước khi chúng gây triệu chứng. Cùng một máy đó cũng có thể thực hiện chụp nhũ ảnh chẩn đoán — được dùng để kiểm tra một khối u hoặc thay đổi khác sau khi nó được phát hiện, với hình ảnh từ nhiều góc hơn.

Chụp nhũ ảnh có thể cho thấy điều gì

Một bác sĩ chẩn đoán hình ảnh nghiên cứu các hình ảnh để tìm những thay đổi bất thường, so sánh chúng với các lần chụp nhũ ảnh trước đây của bạn khi có thể. Chụp nhũ ảnh có thể cho thấy:

• Một khối (u ở vú). Kích thước, hình dạng và rìa của nó đều quan trọng. Một khối tròn, nhẵn với rìa rõ ràng thường là một nang lành tính; một đường viền lởm chởm hoặc hình dạng không đều có thể cần thêm xét nghiệm.
• Vôi hóa (calcification) — những cặn canxi nhỏ, không liên quan đến canxi trong chế độ ăn của bạn. Những cặn lớn hơn (vôi hóa lớn, macrocalcification) thường lành tính; những cặn nhỏ tập trung thành nhóm (vi vôi hóa, microcalcification) đôi khi có thể là dấu hiệu của ung thư biểu mô ống tại chỗ (DCIS) hoặc ung thư vú.
• Mật độ mô vú — sự pha trộn giữa mô đặc và mô mỡ. Chụp nhũ ảnh có nhiều khả năng bỏ sót ung thư ở vú có mô đặc.

Những gì có thể xảy ra

Trong quá trình chụp, vú của bạn được đặt giữa hai tấm ép lại với nhau để tạo ra hình ảnh rõ hơn. Nhiều hình ảnh được chụp từ các góc khác nhau. Việc ép có thể gây khó chịu hoặc đau thoáng qua; một loại thuốc giảm đau không kê đơn dùng trước đó có thể giúp ích, và tốt nhất là không đặt lịch xét nghiệm ngay trước hoặc trong kỳ kinh nguyệt của bạn. Tránh dùng chất khử mùi, phấn, kem dưỡng hoặc nước hoa lên vú và nách vào ngày đó.

Cách báo cáo kết quả (BI-RADS)

Bạn thường sẽ nhận được báo cáo của bác sĩ chẩn đoán hình ảnh trong vòng khoảng hai tuần. Nó thường bao gồm một phân loại BI-RADS — một cách chuẩn để mô tả các phát hiện và bước theo dõi được khuyến nghị:

• 0 — Cần chụp thêm trước khi có thể xếp một phân loại
• 1 — Âm tính; tiếp tục sàng lọc định kỳ
• 2 — Phát hiện lành tính; tiếp tục sàng lọc định kỳ
• 3 — Có thể lành tính; chụp nhũ ảnh theo dõi sau 6 tháng
• 4 — Đáng ngờ; có thể cần sinh thiết
• 5 — Rất gợi ý ung thư; cần sinh thiết
• 6 — Ung thư đã biết, đã được sinh thiết xác nhận

Việc được gọi lại để làm thêm xét nghiệm có thể khiến bạn sợ, nhưng hầu hết những người được gọi lại đều không được phát hiện mắc ung thư vú.

Khi nào nên sàng lọc

Lực lượng Đặc nhiệm Phòng ngừa Hoa Kỳ (USPSTF) khuyến nghị rằng phụ nữ có nguy cơ trung bình nên chụp nhũ ảnh sàng lọc mỗi 2 năm trong độ tuổi từ 40 đến 74. Những người có nguy cơ cao hơn — ví dụ, những người có thay đổi gen BRCA1 hoặc BRCA2 có hại, hoặc từng nhận xạ trị vùng ngực cho một loại ung thư thời thơ ấu — có thể được khuyên bắt đầu sớm hơn hoặc sàng lọc thường xuyên hơn. Bác sĩ của bạn có thể giúp bạn hiểu nguy cơ của chính mình dựa trên tiền sử cá nhân và gia đình.

Chi phí và khả năng tiếp cận

Chụp nhũ ảnh có sẵn tại các phòng khám vú, khoa chẩn đoán hình ảnh của bệnh viện, xe khám lưu động, và các phòng khám chẩn đoán hình ảnh và phòng khám bác sĩ, và bạn có thể đặt lịch chụp nhũ ảnh sàng lọc mà không cần giấy giới thiệu. Theo Đạo luật Chăm sóc Sức khỏe Giá phải chăng (ACA), chụp nhũ ảnh sàng lọc được chi trả như một quyền lợi phòng ngừa mỗi 1–2 năm cho phụ nữ từ 40 tuổi trở lên mà không cần đồng chi trả; Medicare chi trả chụp nhũ ảnh sàng lọc hằng năm cho người thụ hưởng từ 40 tuổi trở lên. Đối với những người không có bảo hiểm hoặc thu nhập thấp, Chương trình Phát hiện Sớm Ung thư Vú và Cổ tử cung Quốc gia của CDC cung cấp sàng lọc miễn phí hoặc chi phí thấp, và Dịch vụ Thông tin Ung thư của NCI (1-800-4-CANCER) có thể giúp bạn tìm một cơ sở được chứng nhận.

Nội dung này chỉ nhằm mục đích giáo dục và không thể thay thế cho tư vấn y tế. Hãy luôn trao đổi với đội ngũ y tế của bạn về tình trạng cụ thể của bạn.